Có những địa danh chỉ cần đọc qua một lần là đã thấy mình phải đến, hòn đảo nhỏ hoang sơ nằm trong lòng vịnh Xuân Đài ở Phú Yên này chính là một trong số đó. Cùng Vi Vu Miền Trung đến với Cù lao Ông Xá nhé!
Cù lao Ông Xá còn có tên gọi khác là Hòn Yến, nằm ở phía Tây vịnh Xuân Đài, bên ngoài Vũng Lắm, cách chân núi Gành Đỏ chỉ vài trăm mét. Phía Đông của đảo nhìn thẳng ra biển Đông qua cửa vịnh, trông rất hùng vĩ.
Điều mình thích nhất khi đứng từ xa nhìn vào là cái hình dạng độc đáo của nó. Người địa phương bảo cù lao này trông y hệt một con cá sấu khổng lồ nằm bất động, đuôi chỉ về phía Bắc Gành Đỏ còn đầu thì nhô cao hướng ra biển. Mình ngắm một lúc rồi gật gù, đúng là có nét giống thật!
Về kích thước thì đảo dài khoảng 800m, chỗ rộng nhất chỉ tầm 200m và đỉnh đá cao nhất là 45m. Trên đảo chỉ có cây thấp, cây bụi, không có người ở. Xung quanh đảo là những rạng đá ngầm nhô lởm chởm, riêng phía Nam có một vài gộp nhỏ đủ cho ghe nhỏ vào neo đậu tránh sóng gió.
Mình cứ nghĩ đảo đá thì chủ yếu là… đá thôi. Nhưng không, Cù lao Ông Xá có khá nhiều bãi biển nhỏ nằm xen kẽ, nước trong và lặng sóng vì được vịnh bao bọc. Mình ngồi một mình ở một bãi nhỏ như vậy, nghe tiếng sóng vỗ nhẹ vào đá mà thấy lòng nhẹ tênh.
Bãi đá ở đây thì nhiều vô kể và đẹp theo một cách rất riêng, hoang sơ, chưa bị tác động nhiều, mỗi góc đều có thể chụp ảnh được. Mình thật sự mê mẩn những khối đá xếp chồng lên nhau tự nhiên như vậy.
Cái mình bất ngờ nhất là mảnh đất nhỏ bé này lại mang trong mình một lịch sử khá dày. Hướng dẫn viên địa phương kể cho mình nghe khá nhiều, và mình thấy thú vị hơn hẳn so với những gì mình hình dung ban đầu.
Thời kỳ tranh chấp giữa Tây Sơn và Nguyễn Ánh, vịnh Xuân Đài và đầm Cù Mông là chiến trường ác liệt. Vũng Lắm khi đó là điểm tập kết quân quan trọng, ai kiểm soát được nơi này thì nắm lợi thế chiến lược rất lớn.
Đến thời Cần Vương kháng Pháp, vịnh Xuân Đài lại chứng kiến trận giao tranh kéo dài cả ngày đêm giữa nghĩa quân của Bùi Giảng và quân Pháp. Đặc biệt hơn, còn có câu chuyện về một người Hoa tên Ngô Kiêm Ký tự bỏ tiền mua vũ khí từ Trung Hoa đưa vào Vũng Lắm để tham gia phong trào Cần Vương, nhưng cuối cùng bị bắt và bị xử tử năm 1887 cùng với lãnh tụ Lê Thành Phương.
Cũng năm 1887, Toà Công Sứ Pháp còn được đặt ngay tại Vũng Lắm để cai trị xứ Phú Yên, mãi đến 1889 mới dời ra Sông Cầu. Một vùng đất nhỏ mà gánh bao nhiêu thăng trầm!
Mình thích nhất là được nghe các cụ cao niên trong vùng kể chuyện. Truyền thuyết mình ấn tượng nhất là câu chuyện về bờ ngăn cá vược.
Ngày xưa, từ núi Gành Đỏ ra đến mỏm đuôi cù lao có một dải đất chắn ngang mặt vũng. Một con cá vược khổng lồ từ biển lạc vào bị cản đường, tức giận đập đuôi quẫy nước dữ dội đến mức bờ chắn sụt lở gần hết, chỉ còn lại hai mỏm núi hai bên mà người dân gọi là “bờ ngăn cá vược”. Từ đó con cá quay ra biển, không bao giờ trở lại.
Còn có một dị bản khác, đây là nơi hoàng tử của Long Vương lạc vào không thoát ra được. Một đêm giờ Tý bỗng sóng dậy ầm ầm, những cột nước cao đổ ập vào xé toạc ngọn núi phía Đông để giải cứu hoàng tử ra biển. Sáng ra dân làng thấy một chiếc mai rùa biển to bằng bốn cái nong nằm đó, mới hay hoàng tử Long Vương chính là con rùa khổng lồ thỉnh thoảng nổi lên trong vũng.
Nghe xong mình cứ nhìn ra mặt vịnh mà mơ màng, cái cảm giác đứng ở nơi có huyền thoại thật sự rất khác!
Thật ra thì không phải. Cù lao Ông Xá không phải điểm du lịch theo nghĩa thông thường, không có dịch vụ sẵn có, không có hàng quán tấp nập. Nhưng chính vì vậy mà nơi này phù hợp với những người như mình, thích khám phá chỗ hoang sơ, chưa bị “đánh bóng” quá mức.
Đến đây bạn sẽ được nghe tiếng sóng trong trẻo vỗ vào đá, thưởng thức hải sản tươi ngon của người dân địa phương chế biến, ngắm san hô và tự do lang thang giữa không gian yên tĩnh hiếm có.
Chuyến đi Phú Yên lần này mình chỉ mang theo một chiếc vali gọn nhẹ, đủ dùng cho vài ngày lang thang và mình thấy đó là lựa chọn đúng đắn nhất. Đến những nơi hoang sơ như Cù lao Ông Xá, hành lý càng gọn thì càng thoải mái. Nếu bạn đang cần tìm một chiếc vali chất lượng cho những chuyến đi kiểu này, ghé xem các mẫu vali du lịch tại Vi Vu Miền Trung nhé, mình thấy lựa chọn ở đó khá đa dạng và phù hợp với nhiều kiểu hành trình khác nhau.
Nguồn: Vi Vu Miền Trung
