Hòn Khói là một địa danh nổi tiếng được nhiều du khách biết đến nhờ những cánh đồng muối trải dài bên bờ biển. Không chỉ sở hữu cảnh quan thơ mộng, nơi đây còn mang đến cơ hội tìm hiểu cuộc sống lao động của người dân địa phương. Cùng theo chân Vi Vu Miền Trung khám phá chi tiết về nơi này qua bài viết sau.
Không phải ai cũng biết Hòn Khói nằm ở đâu, dù địa danh này đã xuất hiện từ thế kỷ 18.
Bán đảo Hòn Khói thuộc Ninh Hòa, Khánh Hòa, cách trung tâm Nha Trang khoảng 40 đến 45 km về phía Bắc theo quốc lộ 1. Bán đảo có ba mặt giáp biển và sông, gồm 4 xã ven biển là Ninh Diêm, Ninh Thủy, Ninh Hải và Ninh Phước.
Điểm nổi bật nhất là đồng muối Hòn Khói, một trong những cánh đồng muối thủ công lớn nhất miền Trung với diện tích khoảng 400 ha và sản lượng hơn 700.000 tấn mỗi năm.
Đây là thứ kéo mình đến Hòn Khói và là thứ khiến mình không thể rời đi sớm. Mỗi góc nhìn trên đồng muối cho ra một khung hình khác nhau, tùy vào giờ và mùa trong năm.
Mình đến cánh đồng muối Hòn Khói vào tháng 4, giữa mùa làm muối cao điểm. Lúc 5 giờ sáng, đồng muối phản chiếu bầu trời cam hồng, hình ảnh những diêm dân gánh muối trắng đi ngược chiều ánh sáng đã mô tả rõ nét nhịp sống thật của người dân ở đây. Mùa làm muối kéo dài từ tháng 1 đến tháng 7 hằng năm, trong đó tháng 3 đến tháng 5 là thời điểm đẹp nhất để chụp ảnh.
Mình đứng quan sát một hồi trước khi hỏi chuyện một người phụ nữ đang cào muối. Bà giải thích ngắn gọn: nước biển được dẫn vào các ô ruộng nhỏ, phơi nắng từ 3 đến 5 ngày cho nước bay hơi dần, muối kết tinh rồi được cào vun thành đống.
Toàn bộ quy trình cho ra những hạt muối đều được làm bằng tay, không có máy móc. Một ngày làm được bao nhiêu phụ thuộc hoàn toàn vào nắng. Nhìn những đống muối trắng cao ngang ngực xếp đều trên nền ruộng mà thấy nghề này vất vả thật.
Không chỉ có đồng muối, Hòn Khói còn cho mình một trong những buổi tắm biển dễ chịu nhất trong các chuyến đi Khánh Hòa.
Bãi biển Dốc Lết nằm ngay trên bán đảo Hòn Khói, nổi bật với bờ cát trắng mịn, nước trong xanh và sóng cực nhỏ. Đáy biển thoai thoải, mình bơi ra khoảng 100m mà nước chỉ ngang ngực, phù hợp cả cho trẻ nhỏ. Dọc bờ có hàng phi lao xanh ngắt tạo bóng mát tự nhiên.
Sáng sớm ở Ninh Diêm, mình ghé chợ hải sản ngay cạnh bến thuyền. Cá, mực, tôm, ghẹ vừa đánh bắt đêm qua vẫn còn sống trong thùng xốp. Bạn có thể mua hải sản và nhờ họ chế biến tại chỗ thưởng thức để cảm nhận trọn vẹn hương vị tươi sống.
Hòn Khói có hai thứ ẩm thực mình sẽ tìm lại bất cứ khi nào quay về Khánh Hòa.
Tên nghe lạ nhưng đây là món mình không tìm được ở bất kỳ đâu ngoài Hòn Khói. Gỏi lua làm từ cá cơm trỏng tươi ngâm chanh cho chín tới, tôm sú băm nhỏ, trộn cùng lõi chuối hột bào mỏng và rau thơm.
Điểm đặc biệt là không ăn với bún mà ăn với bánh tráng nướng dày của Ninh Hòa, khi chan nước lèo chua nóng vào tô là mùi thơm bốc lên ngay. Mùa ngon nhất là từ tháng 10 đến tháng 2 âm lịch khi cá cơm trỏng vào mùa.
Bốn xã ven biển của bán đảo Hòn Khói cung cấp hải sản cho cả thị xã Ninh Hòa. Cá đục, cá mai, ghẹ, tôm sú quanh năm đều có, giá rẻ hơn Nha Trang đáng kể vì mua thẳng từ ngư dân.
Nếu đến Hòn Khỏi để tham quan đồng muối, thì tháng 1 đến tháng 7 là mùa làm muối đẹp nhất. Ánh sáng từ 5 đến 7 giờ sáng khi diêm dân đã ra đồng và mặt trời còn thấp rất thích hợp để bạn chụp ảnh và lưu giữ kỹ niệm. Tháng 3 đến tháng 5 là cao điểm nắng, muối kết tinh nhiều và đồng muối trắng xóa cả một vùng.
Nếu bạn đến vì biển và ăn gỏi lua, tháng 10 đến tháng 2 âm lịch là thời điểm thích hợp để trải nghiệm mùa cá cơm tươi rói. Tuy nhiên, cần tránh đến Hòn Khói ở các đợt mưa bão tháng 10 đến tháng 11.
- Di chuyển từ Nha Trang: Từ Nha Trang đi quốc lộ 1 hướng Bắc khoảng 40km đến Ninh Hòa, rẽ theo biển hướng ra bán đảo. Xe máy là là phương tiện di chuyển tiện nhất, giúp bạn có thể chủ động ghé được đồng muối, biển và chợ trong một ngày.
- Ra đồng muối lúc 5 giờ sáng: Sẽ là thời điểm cho bạn có được những tấm ảnh đẹp và thấy diêm dân làm việc thật. Sau 9 giờ nắng gắt, đồng vắng người, không khí cũng mất.
- Đừng nhầm với Hòn Khô ở Quy Nhơn: Hai địa danh phát âm gần giống nhau nhưng hoàn toàn khác nhau. Hòn Khói là bán đảo ở Khánh Hòa, Hòn Khô là đảo ở Bình Định.
- Kết hợp với Dốc Lết: Đồng muối và biển Dốc Lết cách nhau không xa, bạn có thể gộp cả hai trong cùng một chuyến buổi sáng.
Khoảng 40 đến 45 km theo quốc lộ 1 hướng Bắc, đi xe máy hoặc ô tô mất khoảng 50 đến 60 phút từ trung tâm Nha Trang.
Tháng 3 đến tháng 5 là lúc đồng muối đẹp nhất và ánh sáng bình minh lý tưởng nhất cho chụp ảnh. Tháng 10 đến tháng 2 âm lịch là mùa gỏi lua và thời tiết mát hơn, phù hợp nếu ưu tiên trải nghiệm ẩm thực.
Không có nhiều lựa chọn lưu trú trực tiếp tại Hòn Khói. Hầu hết du khách ở lại Nha Trang hoặc Ninh Hòa rồi đi về trong ngày.
Hòn Khói không có gì hoành tráng nhưng đó chính xác là điều mình thích ở nơi này. Một buổi sáng sớm trên đồng muối, một tô gỏi lua bốc khói ăn với bánh tráng nướng Ninh Hòa, một buổi tắm biển không người ở Dốc Lết đủ để thấy chuyến đi đáng công sức. Còn chần chừ gì nữa, xếp đồ vào vali và cùng bạn bè tận hưởng hòn đảo tuyệt vời này thôi nào.
Nguồn: Vi Vu Miền Trung
