Ninh Hải là huyện ven biển phía đông tỉnh Ninh Thuận, với đường bờ biển dài khoảng 58km và đỉnh Núi Chúa cao 1.040m làm nền phía tây. Đây là cửa ngõ dẫn vào một trong những vùng thiên nhiên đẹp nhất miền Trung. Bài viết này, Vi Vu Miền Trung sẽ ghi lại những gì đã đi, đã thấy và đáng để bạn xếp vào lịch trình tiếp theo.
Ninh Hải thu hút bởi sự phong phú, vừa có hệ sinh thái biển, vừa có rừng nguyên sinh, vừa có cánh đồng nho và muối trải dài. Đây là một trong ít nơi ở Việt Nam mà bạn có thể kết hợp lặn san hô buổi sáng, trekking rừng buổi chiều và thưởng thức hải sản tươi buổi tối trong cùng một ngày.
Ninh Hải có khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình khoảng 27,6°C. Mùa khô kéo dài từ tháng 12 đến tháng 7 năm sau, đây cũng là mùa du lịch chính. Tháng 3 đến tháng 8 là thời điểm biển êm nhất, nước trong, lý tưởng để tắm biển và lặn ngắm san hô. Mùa mưa rơi vào từ tháng 8 đến tháng 11, Ninh Hải ít bị bão trực tiếp so với nhiều vùng duyên hải khác.
Trung tâm huyện là thị trấn Khánh Hải, cách thành phố Phan Rang khoảng 15km. Từ Phan Rang, tỉnh lộ 702 là trục đường chính dẫn vào toàn bộ vùng Vĩnh Hy và các điểm tham quan phía bắc huyện.
Ninh Hải chưa có sân bay. Cách đến đây phổ biến nhất phụ thuộc vào điểm xuất phát.
Từ TP.HCM: Khoảng cách khoảng 350km. Bạn sẽ bay đến sân bay Cam Ranh (Nha Trang) rồi đi xe khách hoặc thuê xe từ Cam Ranh về Phan Rang, thêm khoảng 60km. Tổng thời gian khoảng 3 đến 3,5 tiếng tính từ khi hạ cánh. Nếu đi xe khách từ bến Miền Đông, tuyến Phan Rang chạy thường xuyên, cho bạn lựa chọn, với thời gian khoảng 5 đến 6 tiếng.
Từ Hà Nội: Bay vào Cam Ranh hoặc đáp tàu hỏa đến ga Tháp Chàm (Phan Rang). Sẽ có tuyến tàu Thống Nhất chạy qua Phan Rang, thời gian từ Hà Nội khoảng 20 tiếng. Từ ga Tháp Chàm, bạn có thể thuê xe máy hoặc taxi vào các điểm tham quan.
Từ Phan Rang vào Ninh Hải: Thuê xe máy là lựa chọn tốt nhất. Giá thuê khoảng 100.000 đến 150.000đ/ngày. Cung đường tỉnh lộ 702 từ biển Ninh Chữ vào Vĩnh Hy dài 40km, một bên là dãy Núi Chúa, một bên là biển. Tự lái xe trên cung đường này là trải nghiệm đáng để bạn làm ít nhất một lần.
Ninh Hải có nhiều điểm tham quan hơn hầu hết khách đến lần đầu nghĩ. Mình sẽ chia theo cụm địa lý để bạn dễ sắp xếp lịch trình.
Vĩnh Hy là điểm đến khiến mình hiểu tại sao người ta dùng từ “nguyên sơ” không phải để tả cảnh mà để tả cảm giác. Vịnh nằm tại xã Vĩnh Hải, cách Phan Rang khoảng 40km về phía đông bắc. Ba phía đông, tây, bắc là núi bao quanh, phía đông nam là cửa vịnh mở ra biển. Núi Chúa cao 1.040m đứng phía tây, dòng suối Lồ Ồ chảy quanh năm đổ xuống vịnh.
Mình đặt tàu đáy kính vào sáng sớm, giá khoảng 80.000đ mỗi người, bao gồm phí bảo tồn. Nhìn qua đáy kính, san hô và cá nhiều màu hiện ra ngay dưới chân. Sau khi đi vòng vịnh, tàu neo tại bãi Cóc giữa vịnh để khách tắm biển và ăn hải sản. Tôm hùm, ghẹ, mực, ốc đều được nuôi trong bè bằng nước biển tự nhiên, khi chế biến sẽ cho ra hương vị tươi sống rất ngon.
Buổi chiều muộn, mình đi xe máy theo đường ven biển lên hướng Bình Tiên ngắm hoàng hôn. Đường dốc, nhiều khúc cua, nhưng tầm nhìn bao quát núi và biển từ trên cao là phần thưởng xứng đáng.
Hang Rái nằm cách trung tâm Phan Rang khoảng 32km theo tỉnh lộ 702, thuộc thôn Thái An, xã Vĩnh Hải, trong phạm vi quản lý của Vườn Quốc gia Núi Chúa. Đây là điểm mình nghĩ đẹp hơn cả vịnh Vĩnh Hy về mặt thị giác.
Hang Rái là nơi giao nhau giữa núi đá và biển. Những tảng đá bazan đen bóng xếp chồng lên nhau, kéo dài ra mép nước. Màu nước thay đổi theo ánh sáng từ sáng đến chiều, từ xanh đậm sang xanh ngọc rồi ngả tím khi hoàng hôn. Nếu muốn chụp đẹp nhất thì đến lúc 5h đến 7h sáng hoặc khoảng tháng 11 đến tháng 1, khi rêu xanh bám trên đá nhiều nhất.
Đường vào Hang Rái đi qua vườn nho Thái An. Nên ghép cả hai điểm trong một buổi sáng rồi tiếp tục vào Vĩnh Hy buổi chiều.
Vườn Quốc gia Núi Chúa rộng hơn 29.000 ha, là khu bảo tồn thiên nhiên lớn nhất Ninh Thuận và là một trong số ít nơi trên thế giới có hệ sinh thái rừng khô hạn gần biển. Khỉ vàng, gấu chó, nhiều loài chim đặc hữu và thảm thực vật rừng khô tạo nên hệ sinh thái không lẫn được vào đâu.
Phí vào cửa khoảng 20.000 đến 40.000đ mỗi người. Nếu muốn trekking sâu vào rừng, mình khuyên bạn nên thuê hướng dẫn viên địa phương với phí khoảng 300.000 đến 500.000đ mỗi nhóm.
Mình ghé vào buổi sáng sớm khi rừng còn im. Cách làm tốt nhất là dành nửa ngày cho rừng, nửa ngày còn lại cho biển. Hai hệ sinh thái đối lập nhau nhưng cùng nằm trong một hành trình.
Thái An là tên thôn nằm trên cung đường tỉnh lộ 702, khoảng 25km từ Phan Rang. Nho được trồng trên những giàn thấp theo hàng thẳng. Mùa thu hoạch chính vào khoảng tháng 4 đến tháng 6 và tháng 9 đến tháng 11 mỗi năm.
Bạn có thể vào cửa miễn phí. Người dân ở đây khá cởi mở, không phiền nếu bạn hỏi về cách trồng nho hay xin chụp ảnh. Nho Thái An Ninh Hải có vị ngọt đặc trưng do đất và khí hậu khô hanh của Ninh Thuận. Mua một chùm ngay tại vườn vừa tươi vừa rẻ hơn ngoài thị trấn nhiều.
Biển Ninh Chữ là điểm đầu tiên trên cung đường tỉnh lộ 702 khi xuất phát từ Phan Rang. Bãi biển dài, cát mịn, không đông như các bãi biển du lịch lớn. Buổi sáng sớm gần như chỉ có ngư dân và vài người địa phương đi bộ.
Trùng Sơn Cổ Tự nằm trên Núi Đá Chồng ngay cạnh biển Ninh Chữ, leo khoảng 300 bậc thang đá mới lên đến chùa. Từ trên cao nhìn xuống, toàn bộ bãi biển Ninh Chữ và vùng cửa biển hiện ra rõ từng chi tiết. Mình đã leo lên vào buổi chiều muộn, ánh nắng đổ nghiêng và biển đổi màu liên tục từ khoảng thời gian đó đến khi tối.
Hai điểm này ít được nhắc đến nhưng đáng ghé nếu còn thời gian. Làng Hòn Thiên có những bức tranh bích họa trên tường nhà dân, phản ánh đời sống ngư dân và văn hóa địa phương.
Điện gió Đầm Nại là khu vực có hàng chục cột điện gió đứng dọc theo đầm, chụp ảnh từ xa với nền trời và đầm nước phía sau rất ấn tượng.
Ăn uống là phần không thể bỏ qua khi đến Ninh Hải. Dưới đây là các đặc sản mình đã thử qua và vô cùng ấn tượng.
Hải sản vịnh Vĩnh Hy là thứ mình nhớ lâu nhất. Tôm hùm nướng phô mai, ghẹ hấp lá chanh, nhum biển nướng mỡ hành và cháo cá chẽm là bốn món tôi gọi trong chuyến đầu. Giá set BBQ trên bè khoảng 650.000 đến 750.000đ mỗi người, bao gồm chi phí setup ngoài trời.
Nho Ninh Thuận có hai loại chính là nho đỏ và nho xanh. Mua tại vườn Thái An là tươi và rẻ nhất. Ngoài ra còn có rượu nho và nước nho ép bán dọc đường.
Bánh căn và bánh canh chả cá là hai món ăn sáng phổ biến trong thị trấn Khánh Hải. Bánh căn nướng trên khuôn đất nung, ăn với nước mắm pha chua ngọt và hành mỡ. Bánh canh chả cá có nước dùng ngọt từ xương cá tươi, chả cá dai và thơm.
Mực một nắng là đặc sản Ninh Hải mang về được. Mực phơi một nắng vẫn còn độ ẩm, nướng trực tiếp trên than hoặc bếp gas, chấm mắm me hoặc tương ớt.
Với hai ngày một đêm, lịch trình mình thấy hợp lý nhất là như sau:
Ngày đầu đi từ Phan Rang theo tỉnh lộ 702, ghé vườn nho Thái An, Hang Rái, rồi vào Vĩnh Hy ăn tối và ở lại.
Ngày hai dậy sớm ngắm bình minh trên vịnh, đi tàu đáy kính buổi sáng, buổi chiều ghé Vườn Quốc gia Núi Chúa rồi về Phan Rang theo cung đường ven biển.
Nếu có ba ngày, thêm một buổi để leo Trùng Sơn Cổ Tự và đi dọc biển Ninh Chữ. Ghé làng Hòn Thiên và điện gió Đầm Nại trên đường về.
Tháng 3 đến tháng 8 là thời điểm lý tưởng nhất. Biển êm, nắng đẹp, nước trong xanh thuận tiện cho lặn ngắm san hô.
Hang Rái, Vườn Quốc gia Núi Chúa, vườn nho Thái An, biển Ninh Chữ, Trùng Sơn Cổ Tự và làng bích họa Hòn Thiên. Cung đường tỉnh lộ 702 ven biển nối tất cả những điểm này là trải nghiệm đáng nhớ không kém bất kỳ điểm tham quan nào.
Bay đến Cam Ranh rồi đi xe về Phan Rang mất khoảng 3 đến 3,5 tiếng tính từ khi hạ cánh. Đi xe khách từ bến Miền Đông mất khoảng 5 đến 6 tiếng. Từ Phan Rang vào Vĩnh Hy thêm 40km theo tỉnh lộ 702, khoảng 1 đến 1,5 tiếng.
Tỉnh lộ 702 đã được nâng cấp và khá thuận tiện. Đoạn đường núi vào Hang Rái có một số khúc cua dốc, nên đi xe máy số hoặc tay ga. Ngoài ra, đường vào Công Viên Đá trong Vườn Quốc gia Núi Chúa chưa hoàn thiện, khuyến khích chỉ đi xe máy và nên có người địa phương dẫn đường.
Ninh Hải là loại điểm đến mà bạn chỉ cần đến một lần là tự biết sẽ quay lại. Không phải vì thiếu thứ để xem lần đầu, mà vì biết rằng mỗi mùa nơi này lại đẹp theo cách khác. Biển xanh ngọc của Vĩnh Hy, bãi đá rêu Hang Rái, rừng khô Núi Chúa và những chùm nho Thái An trĩu quả đều thuộc về cùng một hành trình 40km mà ít con đường nào ở Việt Nam so được. Hãy chuẩn bị một chiếc balo gọn nhẹ, đủ chỗ cho đồ bơi, giày trekking và kem chống nắng là hành trang cần thiết nhất cho chuyến đi Ninh Hải. Phần còn lại cứ đi rồi tự biết.
Nguồn: Vi Vu Miền Trung
